អ្នកវិភាគ អន្តរជាតិព្រមានថា ការឡើងថ្លៃប្រេង និងហ្គាសដោយសារសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ ទំនងជានឹងបន្តអូសបន្លាយ

ផ្អែកតាមបទវិចារណកថារបស់ Al Jazeera ដោយលោក Nikolay Kozhanov ថ្ងៃទី ២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦

ដូហា, ថ្ងៃទី ២៣ ខែមីនា — យោងតាមការវិភាគដែលចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន Al Jazeera បានឱ្យដឹងថា សង្គ្រាមដែលកំពុងបន្តរវាងអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល លើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានរំពឹងថានឹងបង្កឱ្យមានការកើនឡើងនូវតម្លៃប្រេង និងហ្គាសជាសកលក្នុងរយៈពេលយូរ ដែលផលប៉ះពាល់នេះទំនងជាមិនអាចរលាយបាត់ទៅវិញក្នុងពេលឆាប់ៗនោះទេ។

យោងតាមលោក Nikolay Kozhanov សាស្ត្រាចារ្យរងស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យកាតា (Qatar University) ជម្លោះនេះបានជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឆៅ Brent កើនឡើងជិត ១២០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដែលជិតដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ លោកបានលើកឡើងថា ខុសពីវិបត្តិមុនៗ ការឡើងថ្លៃថាមពលនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺបណ្តាលមកពីការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់ផ្ទាល់តែម្តង ជាជាងការរឹតត្បិតទីផ្សារ។

ការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់គឺជាចំណុចស្នូល

ផ្អែកតាមការវិភាគរបស់ Al Jazeera ការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រថាមពលសកលដ៏សំខាន់ បានធ្វើឱ្យលំហូរប្រេង និងហ្គាសធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដែលវាបានកាត់ផ្តាច់ផ្នែកមួយដ៏ធំនៃការផ្គត់ផ្គង់សកល។

ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) ប៉ាន់ប្រមាណថា លំហូរថាមពលតាមច្រកសមុទ្រនេះបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ខណៈដែលបណ្តាប្រទេសផលិតប្រេងនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រ ត្រូវបានបង្ខំឱ្យកាត់បន្ថយទិន្នផល ដោយសារបញ្ហាឃ្លាំងស្តុក និងការដឹកជញ្ជូន។ បន្ថែមពីនេះ ការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល បានធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ទីតាំងផលិតនានា និងកាត់បន្ថយសមត្ថភាពផលិតបន្ថែមទៀត ដែលបង្កឱ្យមានភាពមិនច្បាស់លាស់ និងជំរុញឱ្យតម្លៃកាន់តែខ្ពស់។

ហេតុអ្វីបានជាវិបត្តិនេះមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីគេ?

យោងតាមការវិភាគ ស្ថានភាពនេះមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងពីសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន កាលពីឆ្នាំ ២០២២។ នៅពេលនោះ ទីផ្សារសកលអាចរក្សាស្ថិរភាពឡើងវិញបាន តាមរយៈការបង្វែរទិសដៅផ្គត់ផ្គង់ ការបញ្ចេញប្រេងបម្រុងយុទ្ធសាស្ត្រ និងការស្វែងរកអ្នកទិញថ្មី។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Kozhanov យល់ឃើញថា វិធានការបែបនេះទំនងជាមិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងវិបត្តិបច្ចុប្បន្នឡើយ ព្រោះការរំខាននេះគឺជាការរំខានដល់ប្រភពផ្គត់ផ្គង់ផ្ទាល់ មិនមែនត្រឹមតែជាបញ្ហាដឹកជញ្ជូននោះទេ។ ផ្លូវជំនួសផ្សេងទៀតនៅជុំវិញច្រកសមុទ្រ Hormuz មានសមត្ថភាពមានកម្រិត ខណៈដែលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេង និងហ្គាសសកល កំពុងដំណើរការជិតដល់កម្រិតអតិបរមារួចទៅហើយ។ ទីផ្សារហ្គាសធម្មជាតិរាវ (LNG) កំពុងមានសភាពតានតឹងខ្លាំង ដោយមិនមានផលិតកម្មបម្រុងណាមួយសម្រាប់ឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការឡើយ។

ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង

ការវិភាគបានព្រមានថា ការកើនឡើងថ្លៃថាមពលក្នុងរយៈពេលយូរ អាចនឹងធ្វើឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចសកលយឺតយ៉ាវ។ ឧស្សាហកម្មដែលប្រើប្រាស់ថាមពលខ្លាំង ដូចជាដែកថែប ស៊ីម៉ង់ត៍ និងគីមីឥន្ធនៈ ត្រូវបានរំពឹងថានឹងប្រឈមមុខនឹងការកើនឡើងថ្លៃដើម ខណៈដែលវិស័យដឹកជញ្ជូន និងឡូជីស្ទីក ក៏នឹងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈខ្ពស់ផងដែរ។

ចំពោះកម្រិតគ្រួសារ ការកើនឡើងថ្លៃថាមពលអាចនឹងកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណូលសម្រាប់ចាយវាយ និងធ្វើឱ្យការប្រើប្រាស់ជារួមចុះខ្សោយ។

ចំពោះប្រទេសនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រ ការរំខាននេះអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់តួនាទីរបស់ពួកគេជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ថាមពលដែលអាចទុកចិត្តបាន ចំណែកឯសេដ្ឋកិច្ចសកលវិញ វាអាចនាំទៅរកការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធរយៈពេលវែងក្នុងការប្រើប្រាស់ថាមពល និងពាណិជ្ជកម្ម៕

ប្រភព៖

Al Jazeera Opinion – “Why the oil and gas price shock from the Iran war won’t just fade away”

https://www.aljazeera.com/opinions/2026/3/23/why-the-oil-and-gas-price-shock-from-the-iran-war-wont-just-fade-away (https://www.aljazeera.com/opinions/2026/3/23/why-the-oil-and-gas-price-shock-from-the-iran-war-wont-just-fade-away%22%20%5Ct%20%22_new)

រាយការណ៍ដោយ៖​ The Khmer Today